Joods gedenkteken Wageningen e.o.

"Hoewel Wageningen de Stad van de Bevrijding is, heeft men er nooit aangedacht een Gedenkteken ter herinnering aan de omgekomen Joden te plaatsen". Zo staat het te lezen in de folder waarmee in december 1997 de Stichting Joods Gedenkteken Wageningen e.o. zicht presenteerde.

Het doel was geld bijeen te brengen voor het oprichten van een Gedachtenis-monument. Het betrof niet alleen de omgekomen joden uit Wageningen maar ook die uit Ede-Bennekom, Renkum, Rhenen en Zetten. De joodse inwoners uit deze plaatsen vormden samen de joodse gemeente Wageningen. Met B&W van de gemeente Wageningen werd contact opgenomen over onder andere de plaats van het Gedenkteken.

De wens van de Stichting was op of nabij de plaats waar de synagoge gestaan had. In augustus 1999 verleende de gemeenteraad toestemming het Gedenkteken te plaatsen op de gewenste lokatie: een deel van het parkeerterrein op de Straelen-storenbolwerk aan de Walstraat. De financiële actie verliep zeer voorspoedig. Niet alleen vanuit instellingen, verenigingen enz., maar ook en vooral vanuit de burgerij was de steun groot. Behalve de gemeente Wageningen gaven ook de omliggende gemeenten een donatie.

Toen bleek dat het beoogde bedrag ruimschoots gehaald zou worden, werd in november 1999 aan kunstenares Yetty Elzas de opdracht gegeven haar ontwerp, de Levenspoort, in brons en twee meter hoog te laten uitvoeren.

Op donderdag 4 mei 2000 vond onder grote belangstelling en met een indrukwekkende bijeenkomst in de Grote Kerk, de onthulling plaats door burgemeester J.F. Sala en rabbijn J.S. Jacobs.

Tijdens de onthulling plaatste de burgemeester en de rabbijn een container in de sokkel van het monument met een lijst van mensen die waren gedeporteerd naar concentratie kampen gedurende de Shoah en niet meer terug kwamen. Op de lijst staat ook een tekst van Ruth (10:4) "Zo zal de naam van de gestorvene niet uitgeroeid worden uit zijn broederen en uit de poort zijner woonplaats." Deze tekst is ook gegraveerd in de sokkel van het monument.